Tajne związki. Anatomia rebelii

Tajne związki to klasyk gatunku klasyk niezwykle rzetelny i bogaty w fakty i źródła.

Nesta H. Webster przez lata gromadziła dokumenty, wspomnienia, korespondencję, teksty masońskie i rewolucyjne, akta procesowe, publikacje samych członków tajnych stowarzyszeń oraz prace wcześniejszych historyków. Owocem tej wieloletniej kwerendy jest książka Tajne związki (Secret Societies and Subversive Movements).

Autorka prowadzi czytelnika przez niemal dwa tysiące lat dziejów świata zaułkami, których próżno szukać na mapach oficjalnej historii. Na kartach książki pojawia się cały korowód zakonów, lóż, sekt i organizacji rewolucyjnych. Jak wykazuje Webster, wiele z tych formacji więcej łączy niż dzieli, jak gdyby istniał między nimi niewidzialny łańcuch przekazywanego z pokolenia na pokolenie dziedzictwa. Webster stawia trudne pytania i z całą badawczą dociekliwością próbuje znaleźć na nie odpowiedź. Dlaczego gnostycy, kabaliści, asasyni, templariusze, różokrzyżowcy, masoni, iluminaci i karbonariusze tak często, jakby należeli do jednej armii, angażują się w realizację podobnego celu demontażu zastanego ładu? Dlaczego środki, po które sięgają, bywają tak łudząco podobne? Czy idee przyświecające rewolucji francuskiej, socjalizmowi, masonerii, anarchizmowi czy bolszewizmowi mają wspólny mianownik? Czy możliwe, że są kolejnymi ogniwami jednej wielkiej historycznej układanki?

Autorka odsłania związki między zjawiskami pozornie od siebie odległymi. Tropi wędrówki idei, podobieństwa metod działania, ciągłość struktur organizacyjnych oraz losy ludzi pojawiających się na styku tajnych stowarzyszeń i wielkiej polityki. Zagląda za kulisy rewolucji i przewrotów, próbując ukazać rolę, jaką w wydarzeniach przedstawianych później jako spontaniczne mogły odgrywać organizacje powoływane właśnie po to, by działać poza zasięgiem opinii publicznej.

Wiele źródeł, tropów i ustaleń zostało dzięki ciężkiej pracy Webster po raz pierwszy wydobytych z zapomnienia i do dziś powraca w badaniach nad tajnymi stowarzyszeniami oraz nieformalnymi strukturami wpływu.

Od pierwszego wydania w 1924 roku dzieło Webster budzi kontrowersje, doczekało się licznych wznowień i pozostaje jednym z najważniejszych punktów odniesienia w literaturze przedmiotu.

Tajne związki to monumentalna podróż przez tę część historii, która miała pozostać w ukryciu.